15. Het stofkapjes verhaal.


15. U wil meer weten over het stofkapjes verhaal.
 
Normaliter is het niet nodig de stofkap te verwijderen. In uitzonderlijke gevallen, bij bijv. langdurig zeer zwaar belastte units uit de PA, of units met een zware conus en een soepele centreerring kan het nodig zijn op een andere wijze de conus te centreren. U kunt dit eenvoudig controleren door de unit eerst met de magneet naar beneden te houden en daarna om te draaien met de magneet omhoog. ‘Valt’ nu de conus naar beneden dan is hier ruwweg een maximum aan verbonden. Voor een 8 inch mag de speling circa 2 mm. zijn, voor een 10 inch 2,5 mm. voor een 12 inch 3 mm. De centreerring kan ook niet geheel vlak zijn, maar toch stevig.
 
Geef mij daarvoor een seintje, ik stuur u dan ‘tips refoamen’. In zo’n uitzonderlijk geval (circa 0,5% van de gevallen) kan het afdekkapje verwijderd worden. Het is mijn inziens dan beter de originele afdekkap te hergebruiken bij deze revisie. Vooral bij wat kleinere speakertjes, die wat meer midden en hoog weergeven is dit van belang. Het is zeker niet de bedoeling de stofkapjes los te snijden, de conus te centreren, en daarna een ander afdekkapje er overheen te plaatsen. Dat is om diverse redenen:
 
  1. Het oude stofkapje blijft gedeeltelijk zitten. Hierdoor wordt de conus zwaarder en minder snel. Ook het rendement wordt lager.
 
  1. Het stofkapje speelt vooral bij kleinere units een belangrijke rol bij het produceren van de hogere frequenties. Door een groter kapje te plaatsen, die groter is omdat het de restanten van het oude kapje moet overlappen, word de weergave van deze hogere frequenties beïnvloed.                                                                                                                  De volgende tekst is letterlijk overgenomen uit het boek ‘luidsprekerkasten ontwerpen’ van Vance Dickason. Dit is niet zomaar een boek, maar een bijbel voor luidsprekerontwerpers:

    ‘Een stofkap heeft ook invloed op de weergave van hoge tonen. Omdat een membraam de neiging heeft de hoge frequenties vanuit het centrum af te stralen, kan de stofkap, afhankelijk van de constructie en de vorm, een kritische rol gaan spelen bij de vormgeving van het bovenste deel van de luidsprekerkarakteristiek’.

  2. Het nieuwe afdekkapje is niet origineel, en zal veelal van een standaard materiaal worden gemaakt, waarvan de hele lijn stofkapjes gemaakt is. Dat kan ook de weergave beïnvloeden (zie hierboven).
 
U kunt zich voorstellen dat het zowel visueel en klanktechnisch het beste is zo mogelijk de afdekdop te laten zitten waar hij zit, en onze wijze van refoamen te gebruiken.
 
Er zijn dan ook diverse soorten stofkapjes:
· kunststof
· papier
· vilt
· textiel fijnmazig
· aluminium
· textiel luchtdoorlatend
 
Bij dit laatste model, textiel luchtdoorlatend, speelt ook de constructie een belangrijke rol. Achter het stofkapje kan, mits niet gecorrigeerd, de lucht comprimeren. Dit geeft een vervorming van het geluid. Verschillende fabrikanten hebben hiervoor verschillende oplossingen bedacht. Bijvoorbeeld door luchtgaten in de spreekspoeldrager te maken, in de poolkern, of gewoon door het stofkapje luchtdoorlatend te maken.
 
Door zomaar een ‘ach, het past toch?’ kapje te plaatsen kunt u voor onverwachte problemen komen te staan. Audiofriends probeert in dit geval ook een zo veel mogelijk als origineel gelijkende stofkap te leveren.